Bài tìm hiểu của Tác giả khi tiếp cận môn Luật hành chính Việt Nam

Quan hệ pháp luật Hành chính – những đặc điểm của quan hệ pháp luật Hành chính.

Quan hệ pháp luật Hành chính là quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lí Hành chính Nhà nước, được điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật Hành chính giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật Hành chính.Hanh chinh

Từ khái niệm trên thì có thể nhận thấy quan hệ pháp luật Hành chính được xác định là một dạng cụ thể của quan hệ pháp luật, là kết quả của sự tác động các quy phạm pháp luật Hành chính theo phương thức mệnh lệnh – đơn phương tới các quan hệ quản lí Hành chính Nhà nước.

Do vậy quan hệ pháp luật Hành chính có những đặc điểm riêng biệt như;

+ Quan hệ pháp luật Hành chính có thể phát sinh theo yêu cầu hợp pháp của chủ thể quản lí hay đối tượng quản lí Hành chính Nhà nước.

+ Nội dung của quan hệ pháp luật Hành chính là các quyền và nghĩa vụ pháp lí Hành chính của các bên tham gia quan hệ đó.

+ Một bên tham gia quan hệ pháp luật Hành chính phải sử dụng quyền lực Nhà nước.

+ Trong một quan hệ pháp luật Hành chính phải được sử dụng quyền lực Nhà nước.

+ Phần lớn các tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luật Hành chính được giải quyết theo thủ tục Hành chính.

+ Bên tham gia quan hệ pháp luật Hành chính vi phạm yêu cầu của pháp luật Hành chính thì phải chịu trách nhiệm pháp lí trước Nhà nước.

Cơ sở làm phát sinh, thay đổi chấm dứt quan hệ pháp luật Hành chính.

Cơ sở làm phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính là: Quy phạm pháp luật, sự kiện pháp lý và năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Trong đó, quy phạm pháp luật hành chính, năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức cá nhân liên quan là điều kiện chung cho việc phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật Hành chính.

Quy phạm pháp luật là những quan hệ nảy sinh trong xã hội được các quy phạm pháp luật điều chỉnh.

Thành phần của quan hệ pháp luật bao gồm:

Chủ thể của quan hệ pháp luật : Bao gồm cá nhân, pháp nhân và các tổ chức.

Khách thể của quan hệ pháp luật: Là những lợi ích vật chất, tinh thần và những lợi ích xã hội khác có thể thỏa mãn những nhu cầu đòi hỏi của các tổ chức hoặc cá nhân mà vì chúng các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật, nghĩa là vì chúng mà họ thực hiện quyền và nghĩa vụ chủ thể của mình.

Năng lực chủ thể: Là khả năng pháp lí của các cơ quan, tổ chức cá nhân tham gia vào quan hệ pháp luật Hành chính với tư cách là chủ thể của quan hệ đó.

Ví dụ: Điều 29 pháp lệnh sử lí vi phạm hành chính năm 2002 ( sửa đổi bổ sung 2007). Quy định.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có quyền:

1. Phạt cảnh cáo.

2. phạt tiền đến 20.000.000 đồng.

3. tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề thuộc thẩm quyền.

4. Tịch thu tang vật, phương tiện để vi phạm Hành chính.

Sự kiện pháp lí Hành chính là những sự kiện thực tế mà việc xuất hiện, thay đổi hay chấm dứt chúng được pháp luật Hành chính gắn với việc làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật Hành chính.

Cũng như các sự kiện pháp lí khác, sự kiện pháp lí Hành chính chủ yếu được phân loại thành:

+ Sự biến:Là những sự kiện xảy ra theo quy luật khách quan không chịu chi phối của con người, mà việc xuất hiện, thay đổi hay chấm dứt chúng được pháp luật Hành chính gắn với việc làm phát sinh, thay đổi hoặc làm chấm dứt các quan hệ pháp luật Hành chính.

Ví dụ: Điều 40 pháp lệnh hợp đồng Kinh tế ban hành ngày 25/9/1989 quy định việc chấm dứt quan hệ pháp luật và trách nhiệm vật chất giữa các bên kí kết hợp đồng nếu như việc vi phạm hợp đồng xảy ra do thiên tai dịch họa hoặc có các trở lực khách quan mà bên vi phạm đã tìm mọi cách khắc phục song không có hiệu quả và đã thông báo cho bên kia biết.

+ Hành vi: Là sự kiện pháp lí chịu sự chi phối bởi ý chí của con người, mà việc thực hiện hay không thực hiện chúng được pháp luật Hành chính gắn với việc làm phát sinh, thay đổi hoặc làm chấm dứt các quan hệ pháp luật Hành chính.

Ví dụ:

Hành vi khiếu nại là sự kiện pháp lí Hành chính làm phát sinh quan hệ pháp luật Hành chính giữa người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đó với người khiếu nại và người bị khiếu nại.

Thực tiễn pháp lí cho thấy việc phân biệt sự kiện pháp lí Hành chính với các sự kiện pháp lí khác chỉ có tính chất tương đối. Vì: Sự kiện pháp lí Hành chính chỉ là một bộ phận của sự kiện pháp lí nói chung và có những điều kiện pháp lí Hành chính đồng thời là sự kiện pháp lí của một số quan hệ pháp luật khác.

Ví dụ:

Sự kiện cấp giấy đăng kí kết hôn không chỉ là sự kiện pháp lí làm chấm dứt quan hệ pháp luật Hành chính về việc đăng kí kết hôn, mà còn là sự kiện pháp lí làm phát sinh quan hệ vợ chồng giữa hai người được cấp đăng kí theo quy định của luật hôn nhân gia đình.

Như vậy, nếu quy phạm pháp luật Hành chính và năng lực chủ thể của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan là điều kiện chung cho việc phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp luật Hành chính., thì sự kiện pháp lí Hành chính là điều kiện thực tế cụ thể và trực tiếp làm phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt quan hệ đó

About these ads